Ang Kape Ni LaTtEX

Isa sa mga bagay na nanagmimistulang kati sa aking batok ay ang kahiligan ng ating mga mamamahayag, sa radyo man o telebisyon — lalo pa’t mga sikat, na mag-imbento ng mga salitang Filipino. Maraming maaaring dahilan ng pagkawa nila nito: presyur sa mga dedlayn samantalang hindi nila maisip ang wastong pagsalin sa isang salitang Inggles, kagandahan ng tunog ng salita, bilis ng salita, etc. Ngunit batay sa tumitingin, maaaring makita bilang nakabubuti o nakasasama sa wikang Filipino ang mga imbentong salita na ito.

Ilan lamang dito ang mga sumusunod:

• Kalalakihan - ginagamit sa pamamalita ang salitang “kalalakihan” sa pamamaraang ito: “Tatlong kalalakihan ang nakitang nanghimasok sa isang bahay…”. Samantalang ang tamang paggamit ay ito: “Tatlong mga lalaki ang nakitang nanghimasok sa isang bahay…” Ayon sa ilan sa aking mga kaibigan, si Pangalawang Pangulong Noli De Castro ang isa sa mga naunang gumamit ng salitang ito.
• Aspeto - ang tamang pagsalin ay “aspekto”, subalit marahil nawala ang “k” dahil sa kakailanganang mabilis na magsalita ng naguulat.
• Kaganapan - Ginagamit ito ng ibang mang-uulat bilang salitang ibig-sabihin ay “event.” Ang tamang pagsasalin ng salitang “event” ay “pangyayari.” Maaaring gamitin ang salitang “kaganapan” kapag ang tinutukoy ay “fulfillment.”
• Dayalogo - Ang tamang salita ay “pag-uusap”
• Pesante - Maaaring isisi ito sa ilang mga propesor sa UP. Ang tamang pagsasalin ng “peasant” ay “magsasaka.”

Maaaring ituring ng ilang tao na hindi nga wasto ang paggamit ng mga salitang ito. Subalit sa kabilang banda, ipinapakita lamang nito ang pagiging buhay at daynamik ng wikangFilipino.

Ano sa tingin ninyo?